Een garage, een busje, en te veel kapotte wasmachines
In 1998 reed de oprichter van Tomiumiaivo met een geleende Citroën Berlingo door Gouda om wasmachines op te halen die niemand meer wilde repareren, omdat de machinefabrikanten hun servicecontracten terugschroefden, winkels in de binnenstad hun werkplaatsen sloten en bewoners van Korte Akkeren en Goverwelle achterbleven met apparaten die nog jaren mee konden; het eerste adres was een garagebox aan de Veldweg, gehuurd voor 375 gulden per maand, en de eerste klus was een Miele wasmachine uit 1989 bij een familie aan de Graaf Florisweg waarvan de trommel eruit lag. Twee uur werk, 140 gulden, en een afspraak voor de wasdroger ernaast.
Er was geen plan. Er was een aanhanger, een werkbank en een telefoonnummer op een kaartje bij de supermarkt.
De eerste twee jaar kwamen klanten via mond-tot-mondreclame uit Bloemendaal, Plaswijck en de binnenstad, en de werkplaats aan de Veldweg 67 groeide: eerst één werkbank, toen drie, toen een rek met onderdelen voor Bauknecht, Miele, Bosch en Indesit. In 2003 kwam de eerste vaste medewerker erbij. In 2011 werd Tomiumiaivo B.V. opgericht, niet omdat het groter moest, maar omdat de administratie van losse facturen niet meer te doen was. Sindsdien is er geen jaar geweest zonder reparaties aan de Veldweg.
Een wasmachine verkopen hebben we nooit gedaan. Er staat geen showroom, geen prijslijst met nieuwe apparaten, geen doos in het magazijn met een model dat we aanraden. Klanten vragen soms om een nieuwe machine, en dan verwijzen we door naar zaken in de binnenstad of naar de bouwmarkt aan de Goudse Poort. Dat is geen principiële afwijzing van handel, maar een keuze: wie repareert, verkoopt geen vervanging. Hetzelfde geldt voor afvalverwerking. Oude apparaten gaan naar de milieustraat aan de Zuidplasweg, niet mee in de bus naar een onbekende bestemming.
Wasmachines, ovens, koelkasten, klein elektronica
Het werk aan de Veldweg 67 is in tweeën gedeeld. Beneden staan wasmachines, drogers, vaatwassers en ovens opgesteld voor reparatie. Boven is een werkbank voor klein elektronica: scheerapparaten, waterkokers, strijkijzers, broodroosters, af en toe een naaimachine. De verdieping heeft geen lift en de trap is smal, dus grote koelkasten blijven beneden. Voor koel- en vriesapparaten komt er een busje langs, meestal binnen twee werkdagen na het telefoontje.
Offertes zijn het werk van Sanne de Wit, die terugbelt met een prijsopgave voordat er iets uit elkaar gaat; Sanne van Leeuwen plant de afspraken in, telefonisch of via de mail, en Levi Smit zit aan de receptie en neemt de eerste oproepen aan. Wie belt, krijgt geen keuzemenu. Er zijn drie mensen, geen callcenter, en dat merkt de beller.
Een reparatie begint met een diagnose. Dat kost tijd en soms een onderdeel dat niet op voorraad is. Voor een Bosch vaatwasser uit 2016 kan een pomp besteld moeten worden bij een groothandel in Utrecht. Dat duurt twee tot vijf werkdagen. De klant hoort dat vooraf, met een datum erbij. Er wordt niet beloofd dat het morgen klaar is als dat niet zeker is.
Gastoestellen die niet periodiek zijn onderhouden, gaan niet open. Een cv-ketel met een onderhoudsachterstand van vier jaar is een grens. Dat is geen onwil. Ook klussen waarbij de reparatiekosten hoger liggen dan de dagwaarde van het apparaat weigeren we. Een wasmachine van 12 jaar oud met een defecte elektronica krijgt een eerlijk advies, geen factuur.
Klein elektronica is een apart verhaal. Soms is een schakelaar van een waterkoker binnen tien minuten vervangen. Soms blijkt een strijkijzer zo dichtgebrand dat de thermostaat niet meer te redden is. Mensen brengen het toch, omdat een nieuw exemplaar 45 euro kost en de reparatie 22,50. Dat verschil telt voor veel huishoudens in Gouda.
Wat we niet doen: geen medische, financiële of juridische zaken
Tomiumiaivo is een reparatiewerkplaats. Er is geen arts, geen accountant en geen jurist in dienst. Klanten vragen soms om advies over een zorgverzekering, een huurgeschil of een uitkering, en dat verwijzen we door naar het Sociaal Loket aan het Klein Amerika of naar de juiste instantie, want wie een wasmachine repareert hoort geen uitspraken te doen over een Wmo-aanvraag. De grens ligt bij reparatie en onderhoud.
Geen keuringen, geen installatie van nieuwe groepen in de meterkast, geen legionella-advies. Voor cv-ketels werken we samen met een installateur uit Stolwijk die de verbranding controleert: wij sleutelen aan het watergedeelte, hij aan de brander, en die scheiding is er niet voor de sier.
Er is geen webshop en geen abonnement. Wie binnenloopt aan de Veldweg 67 krijgt een afspraak, een diagnose en een factuur. Dat is alles.
Sinds 1998 hebben we duizenden reparaties gedaan, maar we hebben nooit een apparaat verkocht, nooit een financiële regeling opgezet en nooit een medische claim ingediend. Dat blijven we zo houden. Meer valt er niet over te zeggen.
Veldweg 67 en de buurt eromheen
De werkplaats staat op Veldweg 67, 2809 DM Gouda. Dat is het enige adres. Er zijn geen filialen in Rotterdam, Utrecht of Leiden. Wie belt met de vraag of we in Amsterdam komen, krijgt nee te horen. De grens ligt ongeveer op een straal van 25 kilometer: Gouda, Waddinxveen, Reeuwijk, Bodegraven, Haastrecht, Stolwijk. Verder rijden kost alleen reistijd die de klant betaalt.
De openingstijden zijn maandag tot en met vrijdag van 9:00 tot 18:00, zaterdag van 10:00 tot 14:00, zondag gesloten. Het telefoonnummer is 0182 995362. Mailen kan naar [email protected]. Wie langs wil komen met een apparaat dat niet in de bus past, kan het beste eerst bellen. Aan de Veldweg is beperkte ruimte om te parkeren, maar de bushalte Gouda Veldweg ligt op 200 meter.
Mensen uit Korte Akkeren, Goverwelle, Plaswijck en Bloemendaal wonen in de buurt. Sommigen komen al twintig jaar. Een mevrouw uit de Van der Palmstraat bracht vorig jaar haar derde wasmachine: de eerste kocht ze in 1999, de tweede in 2008, en ze woont nog steeds in hetzelfde huis en belt nog steeds hetzelfde nummer.
Het werk is niet veranderd, de apparaten wel. Moderne wasmachines hebben elektronica die vaker stukgaat dan de oude mechanische knoppen. Reparaties zijn duurder geworden, onderdelen soms slecht leverbaar. Toch blijft de rekening meestal onder de 200 euro. Dat is voor veel mensen minder dan een nieuwe machine.
Buren, vrijwilligers en de wijk
Tomiumiaivo is geen liefdadigheidsinstelling, maar we doen mee aan de jaarlijkse opruimdag in Korte Akkeren. Vorig jaar haalden we samen met vrijwilligers veertien kapotte waterkokers en zes broodroosters op. Die gingen niet de prullenbak in, maar naar de werkbank. Drie ervan konden gerepareerd worden en vonden een nieuwe eigenaar via de weggeefkast bij het wijkcentrum aan de Bernadottelaan.
Sommige klanten zijn ouderen die zelf niet meer kunnen tillen en voor hen rijdt de bus naar het adres, ook als het apparaat eigenlijk te zwaar is; dat kost extra tijd en wordt niet altijd doorberekend, en Sanne van Leeuwen houdt daar een lijst voor bij, geen systeem, gewoon een schrift. Er is geen personeelstekort en geen vacature. Wie belt voor een baan, krijgt te horen dat er drie mensen werken en dat dat voorlopig zo blijft.
De werkplaats heeft geen keurmerk en geen accreditatie.
Aan de muur hangt een briefje met telefoonnummers van leveranciers, en een kalender van een verzekeraar uit 2019.
Wat er blijft liggen
Magnetrons worden niet gerepareerd. Te gevaarlijk, te weinig vraag, en de onderdelen zijn vaak duurder dan een nieuw apparaat. Koffiemachines met een ingebouwde molen gaan ook niet open. Die hebben te veel kunststof onderdelen die breken bij demontage. Stofzuigers en föhnen zijn welkom. Een stofzuiger met een kapotte slang of een föhn met een doorgebrand element is meestal binnen een dag klaar. Mensen vergeten dat een föhn van 30 euro soms voor 15 euro gerepareerd kan worden, wat geen winst voor ons is maar wel afval scheelt.
Er is één uitzondering op de grens van 25 kilometer: als een apparaat hier is gekocht of eerder gerepareerd, komen we terug. Dat is geen servicebelofte, maar een praktische afspraak. Wie tien jaar klant is, woont zelden verder dan Waddinxveen.